Een middelenvrije school is de norm voor elke Gezonde School. Een middelenvrije school betekent dat uw school rook-, alcohol- en drugsvrij is. Dit geldt voor alle leerlingen, medewerkers en ouders. Daarnaast is het hebben van een officieel rookvrij schoolterrein per 1 augustus 2020 verplicht voor alle scholen. 

Wat kan uw school doen?

Middelenvrije school

Maak van uw school een middelenvrije omgeving. Dit betekent dat uw school rook-, alcohol- en drugsvrij is en dat alle activiteiten die in of vanuit school worden georganiseerd zoals ouderavonden, schoolfeesten, vergaderingen en werkweken rook-, alcohol- en drugsvrij zijn. Laat dit voor leerlingen, medewerkers en ouders gelden. Om indrinken voor schoolfeesten tegen te gaan, kunt u blaastesten inzetten. Deze zijn gratis te huur via de adviseur Gezondheid en Leefstijl van de GGD Amsterdam.

 

Schoolomgeving

Naast een middelenvrije school is het belangrijk dat u ook goed zicht houdt op wat er in de naaste omgeving van uw school afspeelt. Gelden er vanuit school ook regels voor roken, alcohol en drugs buiten de school? U kunt zich hier beroepen op de wet: 

Het bezitten en gebruiken van alcohol en cannabis in het openbaar is verboden voor jongeren tot 18 jaar. Het kopen van sigaretten is verboden voor jongeren tot 18 jaar, maar het bezitten van sigaretten en roken in het openbaar is niet verboden voor jongeren tot 18 jaar. 

Toch kunt u als school uw leerlingen aanspreken op roken of de regel instellen dat u de ouders hiervan op de hoogte stelt wanneer u een leerling onder de 18 jaar ziet roken onder schooltijd. Veel ouders vinden het fijn als zij weten dat de school hier toezicht op houdt en streng tegen optreedt. Daarnaast mag in de nabijheid van de school (≤ 350 meter) geen coffeeshop aanwezig zijn.


Rookvrij Schoolterrein                                                       
De school is rookvrij als er in de school en op het schoolplein niet wordt gerookt door leerlingen, medewerkers en ouders. Een rookvrij schoolterrein is per 1 augustus 2020 verplicht. Met het rookvrije schoolterrein zorgt uw school dat leerlingen op school niet meer in aanraking komen met roken. Voor meer informatie bekijk de website Rookvrij Schoolterrein.

 

Handhaven

Wanneer u regels over middelengebruik in en rondom de school opstelt, bespreek dan ook goed hoe je dit gaat handhaven. Leg vast wie op welk moment de regels controleert en wat de sancties zijn. Ook is het belangrijk dat de regels bij alle docenten en schoolmedewerkers bekend zijn en dat hier regelmatig aandacht aan wordt besteed, bijvoorbeeld per email of tijdens vergaderingen. Aangeraden wordt tijdens schooltijd alle medewerkers te laten handhaven, zodat er geen gedoogcultuur ontstaat. Indien nodig kunt u de buurtregisseur of wijkagent betrekken.

 

Practice what you preach

Zorg ervoor dat niet alleen de leerlingen, maar ook alle docenten en andere schoolmedewerkers zich houden aan de school- en gedragsregels voor roken en alcohol. Laat rokende schoolmedewerkers altijd buiten het zicht van leerlingen roken vanwege de voorbeeldfunctie die zij hebben voor leerlingen, want zien roken doet roken. Bied eventueel een stoppen-met-roken cursus aan. Ook mogen schoolmedewerkers niet drinken tijdens schoolfeesten en tijdens schoolreizen. Bij schoolreisjes kun je eventueel afspreken dat schoolmedewerkers na een bepaalde tijd met mate mogen drinken, maar bij voorkeur uit het zicht van leerlingen.

Ouders informeren

Ouders spelen een cruciale rol in het voorkomen of verminderen van het middelengebruik van hun kinderen. Informeer daarom jaarlijks de ouders hoe zij lastige situaties het hoofd kunnen bieden, zoals het oefenen van gespreksvaardigheden, je rol als opvoeder en kennis over het puberbrein.

Daarnaast is het van belang ouders te informeren over het schoolbeleid, de schoolregels (inclusief sancties), het lesprogramma en de overige activiteiten op school in het kader van roken, alcohol- en drugspreventie. Dit kan via een ouderbijeenkomst, per email of op de website. Vermeld ook in de schoolgids wat uw school zelf doet en wat uw school van de ouders verwacht. De GGD kan ouderbijeenkomsten samen met u organiseren (zie hier onder).



Het beste is om de ouderavond of ouderinformatiebrief vóór de lessen te laten plaatsvinden. Hierdoor hebben de ouders de benodigde voorkennis op het moment dat de leerlingen de lessen op school krijgen. Zo kan er thuis over nagepraat worden, kunnen ouders adequaat reageren op eventuele vragen en kunnen zij naar aanleiding van dit gesprek regels en afspraken maken met hun kind over roken en alcohol.

Welke programma's?

Ouderavond Frisse Start

Leerjaar: ouders van leerlingen uit de brugklas            
Niveau: alle       
Duur: 20 of 45 minuten           
Kosten: gratis                   
Thema’s: welke ontwikkeling maakt je kind door als het in de pubertijd komt

Puberbrein, opvoedstrategie. Betrekken ouders bij het lesprogramma.

 

Deze korte ouderavond sluit aan bij het lesprogramma ‘Frisse Start’ en versterkt de betrokkenheid van de ouders bij de lessen. Om een hoge opkomst te bevorderen wordt de ouderavond gegeven als onderdeel van een reguliere ouderavond voor brugklasouders.  Aan de hand van de ontwikkeling van het puberbrein wordt besproken hoe je als ouder je kind kan ondersteunen als het gaat om tabak, alcohol en drugs. Het lesprogramma ‘Frisse Start’ wordt toegelicht en de rol die de ouders via een huiswerkopdracht daar in krijgen. Zo wordt de effectiviteit van ‘Frisse Start’ versterkt. De GGD kan deze ouderbijeenkomst, samen met de school, ook prima online verzorgen.

 

Ouderavond Samen Fris

Leerjaar: ouders van leerlingen uit het tweede of derde leerjaar           

Niveau: alle      

Duur: 20 of 45 minuten          

Kosten: gratis                  

Thema’s: Praten met je kind over tabak, alcohol en cannabis. Rol van regels. Betrekken ouders bij het lesprogramma.

 

Deze korte ouderavond sluit aan bij het lesprogramma ‘Samen Fris’ en versterkt de betrokkenheid van de ouders bij preventie. Om een hoge opkomst te bevorderen wordt de ouderavond gegeven als onderdeel van een reguliere ouderavond voor het betreffende leerjaar.  Er wordt besproken hoe je als ouder je kind kan ondersteunen als het gaat om tabak, alcohol en drugs en wat de rol heldere regels daarbij is. Indien gewenst kan het schoolbeleid toegelicht worden. Het lesprogramma ‘Samen Fris’’ wordt toegelicht en de belangrijk rol die de ouders via mails en  een huiswerkopdracht daar in krijgen. Zo wordt de effectiviteit van ‘Samen Fris’ versterkt. De GGD kan deze ouderbijeenkomst, samen met de school, ook online verzorgen.


 

Ouderavond uitgaan

Leerjaar: ouders van leerlingen uit de bovenbouw        
Niveau: alle       

Duur: 90 minuten           
Kosten: gratis                   
Thema’s: Uitgaan, XTC, alcohol, gehoorschade, opvoeding

Het doel van deze bijeenkomst is ouders handvatten te bieden bij de opvoeding als hun kind in de uitgaansleeftijd belandt. Ouders krijgen informatie en opvoedtips over jongeren en uitgaan, met daarin speciale aandacht voor alcohol, cannabis en uitgaansdrugs.

Overig mogelijkheden over opvoeden en tabak, alcohol en drugs.

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Duur: n.v.t.

Kosten: geen.

Thema’s: hoe ga je als opvoeder om met de thema’s tabak, alcohol en drugs en waar kan je terecht voor advies.

 

  • Een korte en aantrekkelijk filmpje voor ouders over opvoeden, middelengebruik en gamen vindt u hier [onder het woord ‘hier’ graag deze hyperlink https://youtu.be/iePwF4k65dE ]. Vraag uw Gezonde School Adviseur naar een wervende tekst om het filmpje onder ouders te verspreiden.
  • De websites ‘helderopvoeden.nl’en het digitale magazine over opvoeden van Jellinek bieden goede mogelijkheden om via mail of website ouders te informeren en ondersteuning te bieden.
  • Wilt u in uw nieuwsbrief of op uw website aandacht besteden aan opvoeden over tabak, alcohol en drugs? Overleg dan met uw Gezonde School Adviseur. Zij of hij kan u helpen met up to date teksten. Of doe uw voordeel met deze voorbeeld teksten. [graag deze hyperlink onder ‘deze voorbeeld’ : https://www.gezondeschoolamsterdam.nl/download/teksten_email_of_nieuwsbrief_ouders_alcohol_roken.pd ]

 

  • Filmpje voor ouders over lachgas
  • Filmpje NIX18 over risico's van alcoholgebruik
  • Filmpje van NIX18 van kinderarts Esther Edelenbos