U kunt te maken krijgen met problematisch middelengebruik onder uw leerlingen. Dit geldt vaak voor alcohol en cannabis. Het is belangrijk dat uw schoolmedewerkers signalen herkennen, hier adequaat op reageren en de juiste ondersteuning bieden.

Wat kan uw school doen?

Vroegsignaleren

Door jaarlijks het middelengebruik van de leerlingen in kaart te brengen, bijvoorbeeld met de vragenlijst Jij en je Gezondheid, krijgt uw school inzicht in het middelengebruik van uw leerlingenpopulatie. Deze vragenlijst bevat onder andere vragen over roken, alcohol, cannabis, xtc en waterpijp.

Zorgprotocol 
Het is aan te raden om in het zorgprotocol te beschrijven hoe uw school omgaat met leerlingen die vragen of problemen hebben op het gebied van middelengebruik. Beschrijf daarin ook hoe te handelen als een leerling op school middelen bezit of gebruikt, of als er vermoedens zijn van problematisch middelengebruik. Zie hier een Maak afspraken over het signaleren en bespreekbaar maken van deze problemen, wie welke rol hierin heeft en welke hulp ingeschakeld kan worden. De GGD Amsterdam kan helpen bij het opstellen van dit protocol. Om het protocol goed te laten werken, is het belangrijk dat alle schoolmedewerkers hierin getraind zijn.


Samenwerken

Op het moment dat een leerling in de problemen dreigt te raken of al problemen heeft door middelengebruik, is er soms extra ondersteuning nodig. Dit kan school zelf doen of uw school kan de leerling doorverwijzen naar een externe hulpverlener. Het is daarom goed om hierin nauw samen te werken met ketenpartners zoals Jellinek Preventie.

Aanspreekpersoon voor vragen en problemen

Zorg ervoor dat uw leerlingen en hun ouders duidelijk weten bij wie ze terecht kunnen bij vragen of hulp rondom roken, alcohol- en drugsgebruik. Dit kan bijvoorbeeld de zorgcoördinator, de vertrouwenspersoon of de mentor zelf zijn. Door hier geregeld aandacht aan te besteden tijdens het mentoruur, kan de stap voor leerlingen om problemen aan te kaarten verkleind worden.

 

Deskundigheidsbevordering ontwikkelen

Als middelengebruik onder uw leerlingenpopulatie aan de orde is, is het raadzaam uw schoolmedewerkers de training Signaleren en bespreekbaar maken van Jellinek aan te bieden of de e-learning signaleren van alcohol en drugs. Hierbij leren schoolmedewerkers problemen rondom middelengebruik te herkennen, wat hun rol hierin is en problemen bespreekbaar te maken. Maar dit is ook belangrijk als de leerlingen niet gebruiken zodat docenten in staat zijn om goed te kunnen signaleren. 

Welke programma's?

Signaleren en bespreekbaar maken

Leerjaar: docenten van klas 3, 4 en 5                             
Niveau: alle        
Duur: 3 uur en vooraf verplichte online quiz      
Kosten: gratis               
Thema’s: signalen herkennen, gesprekvaardigheden

Deze training leert docenten signalen te herkennen die duiden op (riskant) middelengebruik onder leerlingen. Ook worden gespreksvaardigheden geoefend om dit bespreekbaar te maken met leerlingen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen recreatief en problematisch middelengebruik. Indien nodig worden specifieke begeleidingsmaatregelen genomen.

 

E-learning signaleren van alcohol en drugs - basiscursus

Leerjaar: docenten van klas 1 t/m 6                             
Niveau: alle       
Duur: 5 lessen    
Kosten: 10 euro            
Thema’s: signalen herkennen, gesprekvaardigheden

Om scholen te ondersteunen in het signaleren van alcohol en/of drugsproblematiek bij jongeren zijn een tweetal online cursussen ontwikkeld. Het eerste deel hiervan, de basiscursus ‘alcohol en drugs’ richt zich op werking en de risico's van alcohol en drugs. Doelgroep van de basiscursus is iedereen die met jongeren werkt.

E-learning signaleren van alcohol en drugs - vervolgcursus

Leerjaar: docenten van klas 1 t/m 6                             
Niveau: alle       
Duur: 5 lessen    
Kosten: 10 euro            
Thema’s: signalen herkennen, gesprekvaardigheden

Het tweede deel, de vervolgcursus, is met name voor degenen die werkzaam zijn in de zorgstructuur, maar is ook geschikt voor de geïnteresseerde docent. De cursist leert hoe je een gesprek aangaat met een jongere die vermoedelijk een probleem heeft met alcohol en/of drugs. Aan de hand van filmfragmenten wordt in beeld gebracht welke gesprekstechnieken het beste gebruikt kunnen worden om in gesprek te gaan met een jongere en deze te motiveren om hulp te zoeken.