Op deze pagina

Meer informatie

Meer informatie

Wat zijn de pluspunten van social media?

Media kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van jongeren. Wat jongeren kunnen leren van media is heel divers. Denk aan:

  • Talige kennis, geletterdheid en gecijferdheid - zoals woordenschat, verhaalstructuur, oefenen met letters en cijfers, getalbegrip
  • Kennis van de wereld - vooral in verhalen, maar ook in filmpjes waarin dingen uitgelegd worden, hoe dingen werken (denk aan alles wat ze zichzelf kunnen leren door naar YouTube-filmpje te kijken), omgaan met nieuws
  • Omgaan met emoties, empathie (je kunnen inleven in iemand anders)
  • Communiceren op afstand (met alle beperking als je elkaar niet ziet) en de problemen oplossen die daaruit voorkomen
  • Handigheid (met je vingers), snelheid en oog-hand-coördinatie
  • Selecteren van belangrijke informatie, situaties analyseren
  • Problemen oplossen en hoe je daarbij kunt samenwerken met anderen (in games bijvoorbeeld), met geduld en doorzettingsvermogen
  • Omgaan met tegenslag (via sociale media maar ook in games krijgen kinderen te maken met nare ervaringen en vervelende opmerkingen – leren relativeren helpt)
  • Creativiteit - denk aan alle manieren die ze gebruiken om zichzelf te uiten, van mooie foto’s op Instagram tot een eigen YouTube-kanaal of blog

Wat zijn de minpunten van social media?

Het gebruik van social media kan gezondheidsproblemen geven zoals slaaptekort, concentratieproblemen en overgewicht. Overmatig gebruik van social media kan leiden tot een negatief zelfbeeld, laag zelfvertrouwen, sociaal isolement en depressie. Dat komt omdat jongeren vaardigheden als zelfbeheersing en begrenzing nog moeten leren. Dit zijn belangrijke vaardigheden bij het gebruik van social media.

 

Bekende online problemen zijn cyberpesten, grensoverschrijdend gedrag en (seksueel) misbruik. Scholen worden hier regelmatig mee geconfronteerd: een naaktfoto van een leerling die via WhatsApp circuleert, een dreigtweet gericht aan een docent, een pestfilmpje dat al meer dan 3000 keer bekeken is op YouTube. Door jongeren te leren om te gaan met de valkuilen van social media worden ze mediawijs en lopen ze minder kans op problemen met social media.

Bekijk hier de factsheets over mediagebruik in diverse doelgroepen:
-Factsheet (on)gezond gamegedrag van Nederlandse jongeren

-Factsheet mediagebruik 13-16 jaar
-Factsheet mediagebruik 17-18 jaar
-Factsheet mediagebruik en LVB kinderen

Betrouwbare sites over mediawijsheid

Boek: Schermgaande jeugd van Patti Valkenburg. Over de aantrekkingskracht en effecten van media.

Websites voor ouders:

Websites voor jongeren die online vervelende dingen hebben meegemaakt:

Wat is gamen?

Gamen is het spelen van video- of computerspellen.

Er zijn drie soorten games:

Offline games: Een offline game is het meest bekende type game. De speler speelt hierbij zonder internet (offline) op een computer of spelcomputer (console). Meestal zonder sociaal contact (single player), soms met meerdere mensen achter één systeem. Voorbeelden zijn 'Patience' of 'The Sims'.

Browser games: Browser games zijn laagdrempelige en gratis spelletjes in de webbrowser van websites.

Multiplayer online games: Multiplayer online games zijn spellen waarbij je online met (anonieme) anderen samen speelt. Een voorbeeld hiervan is 'World of Warcraft'.

Waarom is gamen leuk voor jongeren?

Gamen is zo aantrekkelijk omdat je met anderen speelt, vanwege de competitie, de fantasiewereld, de waardering en de spanning die het spelen van games geeft.

 

Wat is het advies voor gamende jongeren ?

Gezond gamen wil zeggen dat er een gezonde balans is tussen gamen en andere activiteiten. Denk aan sporten, vrienden, eten, een dag- en nachtritme, school, hobby's en werk.

 

Wat zijn betrouwbare sites over gamen?

Websites voor scholen:

Websites voor ouders:

Websites voor leerlingen:

 

Hoeveel uur beeldschermgebruik is normaal (gezond)? 

Normaal beeldschermgebruik is een van de kwesties waar veel vragen over zijn. Het antwoord is echter dat er geen richtlijn is, zelfs niet als het gaat om het verschil tussen wat nog gezond is, en wat obsessief, problematisch of verslaafd gedrag is. Gamers lopen bijvoorbeeld gevaar als ze het gamen gebruiken als een vorm van zelfmedicatie, om iets 'weg te spelen'. En als ze nog minder aandacht besteden aan sociale contacten, contact met gezin/familie, school en/of sport, is er een probleem. Het aantal uren is geen criterium op zichzelf.

Het Digitale Balans model laat dit mooi zien.
Digitale balans gaat over het zó indelen van tijd, dat je je er goed en gezond bij voelt. Met en zonder digitale media, zoals smartphones, laptops, tablets en games. Wat de juiste balans is, is voor iedereen anders, en iedereen kan het beste zelf bepalen wat goed voor hem/haar is. Om hierbij te helpen wordt met het Digitale Balans Model in beeld gebracht wat er nodig is om gezond door het leven te gaan.

 

Ook met andere toepassingen dan gamen, zoals het gebruik van social media geldt dat als het onder controle is, er niet aan de hand is. Dus ook niet als er bijvoorbeeld heel veel uren aan besteed wordt. Denk aan een verliefde puber. Tenzij het een negatieve invloed heeft op andere dingen.

 

Wanneer is een leerling mediawijs?

Hieronder staan de competenties van leerlingen die mediawijs zijn. Het is belangrijk om lesprogramma’s te gebruiken die aandacht besteden aan deze competenties:

-Je herkent je eigen mediagebruik
Je bent mediawijs als je  inzicht hebt in je eigen mediagebruik en weloverwogen keuzes kunt maken. Stuur je een naaktfoto door of niet? Pest je mee in die WhatsApp-groep of niet?

-Je ziet hoe media de werkelijkheid kleuren

Media kleuren de werkelijkheid. Je ziet bijvoorbeeld alleen vrolijke foto’s. Niemand zet immers een verdrietige foto van zichzelf online. Toch heeft iedereen die momenten.

-Je snapt dat de samenleving medialiseert

Mediawijze leerlingen zijn zich bewust dat ze continu verbonden zijn met een smartphone, computer, tablet, televisie. Mediawijsheid begint met bewustzijn van de processen van medialisering en de effecten.

 

-Je vindt de juiste informatie

In de huidige samenleving is informatie in overvloed beschikbaar. Mediawijs zijn betekent dat je vindt wat je zoekt, dat je selecteert wat je nodig hebt en dat je kunt bepalen of informatie betrouwbaar is of niet. Je moet relevante informatie kunnen opslaan en delen met anderen.

-Je doet mee aan sociale netwerken

De huidige samenleving is een netwerksamenleving. Dat betekent dat je moet kunnen meedoen aan social media-netwerken. Een mediawijs persoon gebruikt social media proactief en houdt rekening met anderen.

 

-Je gebruikt social media voor je eigen doelen

Mediawijsheid betekent dat je social media optimaal weet in te zetten om je eigen doelstelling te realiseren. De unieke, persoonlijke manier waarop je dit doet, bepaalt uiteindelijk wat jouw digitale identiteit is.

Meer weten? Bekijk het mediawijsheid competentiemodel.

School en ouders: wie is waarvoor verantwoordelijk?

De grens tussen school en thuis is online niet meer te trekken. Gesprekken die in de klas beginnen, gaan verder op WhatsApp. En een pesterij die op internet begint, stopt niet bij de schooldeur. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel ouders als school. Ouders en school kunnen elkaar helpen en versterken in de mediaopvoeding door afspraken te maken en grenzen te stellen. Omdat ouders en school allebei bezig zijn met opvoeding, is afstemming noodzakelijk.

 

Waarom met ouders samenwerken?

77,2% van de jongeren geeft aan dat ouders de belangrijkste informatiebron zijn als het gaat om online risico’s. Ouders hebben een belangrijke rol om goed mediagebruik te stimuleren. Sommige ouders vinden dit moeilijk. De school kan ouders hierin op verschillende manieren faciliteren. Tegelijk kunnen ouders de regels van school ondersteunen. School doet er goed aan om ouders te informeren over de schoolregels.

Hoe zit het met mobiele devices en straling? 

Het meest recente onderzoek hierover komt uit Het Journal of Microscopy and Ultrastructure (uitg. Elsevier) publiceerde: Why children absorb more microwave radiation than adults: The consequences.

De belangrijkste bevindingen (letterlijk door Bureau Jeugd en Media vertaald):

  • kinderen absorberen meer hoogfrequente straling dan volwassenen
  • hoogfrequente straling valt in Groep 2B van de carcinogenen [Groep 2B betekent: 'mogelijk kankerverwekkend' - red.]
  • ongeboren vruchten lopen meer gevaar dan kinderen
  • de wettelijke normen voor blootstelling [aan hoogfrequente straling - red.] zijn al tientallen jaren ongewijzigd gebleven
  • waarschuwingen in gebruiksaanwijzingen van mobiele telefoons, en de 20 cm-regel voor tablets en laptops, zijn in tegenspraak met de regels voor normaal gebruik [namelijk dat je een telefoon nu eenmaal tegen je oor moet houden, dat een laptop een schoot-computer is, en dat kinderen nog zulke korte armpjes hebben dat ze een tablet niet ver van hun lichaam kunnen houden - red.].