Goed beleid minimaliseert de kans op online incidenten en biedt handvatten om met kennis en vertrouwen te handelen wanneer het toch misgaat. Vanuit een heldere visie, ambitie en kernwaarden stelt de school met elkaar vast wat ze de leerlingen wil meegeven op het gebied van mediawijsheid. Vanuit deze visie kunnen uitgangspunten geformuleerd worden over het gebruik van social media. Daarmee is duidelijk hoe de school met sociale media om wil gaan, wat de school van leerlingen en docenten verwacht en wat zij van de school kunnen verwachten.

Wat kan de school doen?

Visie

Wanneer uw school aan de slag gaat met het thema Mediawijsheid is het aan te bevelen een visie te ontwikkelen over wat uw school aan leerlingen wil meegeven over het digitaal mediagebruik in en rondom de school. Belangrijk is dat de hele school en directie achter deze visie staan. Vandaar dat het goed is om het hele schoolteam te laten meedenken. Als vanuit de onderwijsvisie helder geformuleerd is wat de plek van mediawijsheid moet worden binnen het onderwijs, is het makkelijker om richtlijnen, proto­collen en activiteiten te bepalen. Ook is het goed voor het draagvlak om hier de ouderraad en leerlingen bij te betrekken. Uw adviseur Gezondheid en Leefstijl van de GGD Amsterdam kan hierbij ondersteunen.

 

Beleid

Uw school heeft daarnaast beleid beschreven (schoolplan) over hoe uw school wil bijdragen aan mediawijsheid van leerlingen. Het formuleren van eigen beleid en regels helpt om mediawijsheid en de visie daarop te verankeren op school. De informatie uit de jaarlijkse monitor (zie pijler Signaleren) kan worden gebruikt om het beleid vorm te geven.

 

In het beleid staat in ieder geval informatie beschreven over de lesprogramma’s, online veilige omgeving, signaleren en doorverwijzen en de communicatie met ouders. De adviseur Gezondheid en Leefstijl van de GGD Amsterdam kan u hierbij ondersteunen. Ook zijn er nationale mediacoaches die kunnen begeleiden bij het maken van beleid. 

 

Met een beleidsmatige aanpak wordt bedoeld dat er gericht, doordacht en stelselmatig aandacht zal zijn voor het gebruik van media binnen de leefomgeving van de leerlingen, thuis en op school. Zo kan uw school nieuwe ontwikkelingen voor zijn en kan voorkomen worden dat noodzakelijke beslissingen naar aanleiding van ontstane problemen door mediagebruik ad hoc worden genomen.

 

Kijk hier voor input om een reglement te maken op sociale media en internet op school. In dit document staan ook schoolregels beschreven.    

Ook heeft het Trimbos instituut een Beleidsadvies opgesteld voor gamen en sociale media in het onderwijs. Een concretisering daarvan is het voorbeeldreglement wat tevens door het Trimbos is gemaakt.

  

Schoolregels

Stel school- en gedragsregels (inclusief sancties) op voor sociale media en de bijbehorende omgangsvormen en leg deze vast in een reglement. Zie hiervoor ook het thema Welbevinden en sociale veiligheid. Zorg er voor dat de afspraken en schoolregels door het hele team worden gedragen.

Uw school stelt over de volgende onderwerpen schoolregels op:

  • Gebruik van smartphone en tablet in de klas of les
  • Gebruik van smartphone en tablet buiten de klas of les
  • Gewenst en ongewenst gedrag op sociale media
  • Maatregelen als de schoolregels niet worden nageleefd.

Denk verder ook aan het volgende:

  • Toezicht en handhaving van de regels voor sociale media
  • Privacy in het kader van sociale media
  • Aansprakelijkheid
  • Communicatie over beleid naar personeel, leerlingen en ouders

 

Betrokkenheid bij het beleid
Betrek naast de schoolmedewerkers ook de leerlingen en ouders bij het vormgeven van het beleid en het opstellen van de schoolregels omtrent mediawijsheid. Het voorleggen van beleid en schoolregels kan bijvoorbeeld via de medezeggenschapsraad of de ouderraad.

 

Taken beleggen

Zet op papier bij wie bepaalde taken en verantwoordelijkheden rondom mediawijsheid zijn belegd en voorzie dit van uren. Dit betreft in ieder geval taken en verantwoordelijkheden voor de lesprogramma’s, online veilige omgeving, signaleren en doorverwijzen en de communicatie met ouders. Denk hierbij aan het aanstellen van een werkgroep of persoon die het aanspreekpunt kan zijn binnen uw school voor mediawijsheid.

 

Schoolregels vermelden op de website van de school

Vermeld de schoolregels (inclusief sancties) rondom sociale mediagebruik op de website van de school en in de schoolgids zodat deze voor iedereen transparant en duidelijk zijn.

 

Ouders informeren over het beleid

Informeer de ouders van uw leerlingen jaarlijks over de visie, het schoolbeleid en de schoolregels rondom mediawijsheid. Wees transparant bij online incidenten over de aanpak die uw school hanteert, de regels en het beleid. Ook hebben ouders een belangrijke rol in het ondersteunen van de regels van school. 

 

Schoolcoördinator aanstellen

Uw school stelt een medewerker aan als schoolcoördinator. Een schoolcoördinator zorgt dat alle schoolmedewerkers erop toezien dat de schoolregels over sociale mediagebruik worden nageleefd.

 

Incidentenregistratie

Het is aan te bevelen om ernstige incidenten van ongewenst gedrag op sociale media te registreren (incidentenregistratie) om het beleid te ondersteunen. Kijk hiervoor ook bij de thema's Seksualiteit en Welbevinden en sociale veiligheid. De afwezigheid van incidenten zegt niet veel over hoe mediawijs leerlingen zijn.

 

Beleid evalueren

Het is belangrijk om het beleid en de schoolregels jaarlijks te evalueren.

Welke programma's?

Schoolbeleid voor smartphones

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Kosten: gratis download      

Thema: schoolbeleid voor smartphones, stappenplan

 

Hoe ga je om met smartphones op school? Toestaan of verbieden? Het is een lastige kwestie waar veel scholen tegen aan lopen. Dit document geeft de belangrijkste feiten weer, op grond waarvan een school beleid kan ontwikkelen en bevat een  stappenplan met stapsgewijze instructies en suggesties voor het ontwikkelen van beleid. Ook worden casussen besproken en  vijf onmisbare tips gegeven.


Sociale media en schoolmedewerkers: omgaan met valkuilen

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Kosten: gratis download

Thema: beleid ontwikkeling en afspraken sociale media gebruik docenten

 

Deze brochure gaat over sociale media gebruik door onderwijzend (en onderwijs-ondersteunend) personeel, en wat dat betekent voor scholen. In het bijzonder: hoe scholen beleid kunnen ontwikkelen om ongelukken te voorkomen, én hoe je als schoolleider of bestuurder het beste

kunt reageren als er toch dingen mis zijn gegaan. Bijvoorbeeld als een leraar uit de bocht vliegt

op Twitter.


Handboek Mediawijsheid op school

Leerjaar: alle    

Niveau: alle

Kosten: gratis download      

Thema: visievorming mediawijsheid

 

Het Handboek Mediawijsheid op school biedt concrete handvatten voor het vormen van een visie: wat betekent het om mediawijs te zijn? Stelling: het mediawijs maken van leerlingen maakt deel uit van hun burgerschapsvorming.

 

Mediawijsheid voor schoolbesturen

Leerjaar: alle    

Niveau: alle

Kosten: gratis download      

Thema: visievorming mediawijsheid

 

In deze brochure wordt de school geïnformeerd over mediawijsheid en geïnspireerd om er binnen de school of scholengroep mee aan de slag te gaan. Er wordt gebruik gemaakt van er­varingen, stappenplannen en modellen.

 

Analyse huidig beleid met adviesgesprek

Leerjaar: alle    

Niveau: alle

Kosten: op aanvraag    

Thema: beleid, ondersteuning

 

Bureau Jeugd en Media kan samen met de school een ontwikkeltraject ingaan: op weg naar een mediawijze school. De school kan ook hulp krijgen in de vorm van coaching, intervisie en ondersteuning bij het formuleren en/of implementeren van schoolveiligheidsbeleid, inclusief online incidenten.


L.O.V.E. Online 

Leerjaar: alle    

Niveau: alle

Kosten: gratis

Thema: sexting

L.O.V.E. Online heeft een stappenplan dat gebruikt kan worden als leidraad wanneer de school te maken krijgt met sexting. Dit is onderdeel van de L.O.V.E Online toolkit.

 

Qpido 

Leerjaar: alle    

Niveau: alle

Kosten: gratis

Thema: sexting en grooming

 

Qpido heeft een stappenplan voor sexting of grooming. Dit stappenplan kan verankerd worden in het schoolbeleid.

Hulpmiddelen voor opstellen protocol