Volwassenen zien niet alles wat jongeren online doen. Toch is het belangrijk dat docenten en onderwijsondersteunend personeel alert blijven en problematisch gebruik tijdig signaleren.

Wat kan de school doen?

Vroegsignaleren

Breng jaarlijks het sociale mediagebruik van uw leerlingen in kaart zodat u hier een goed zicht op heeft. Dat kan met de vragenlijst van Jij en je gezondheid van de Jeugdgezondheidszorg die leerlingen in klas 2 en klas 4 invullen.

Protocol voor zorgleerlingen opstellen

Neem mediawijsheid op in het zorgprotocol van uw school. Hierin staat beschreven wie wat doet bij leerlingen met problemen op het gebied van sociale media. Er staan ook afspraken in over het signaleren van problemen, wie welke rol heeft bij het beoordelen van incidenten en wanneer welke hulp geboden wordt. Zie ook het zorgprotocol bij het thema Welbevinden en sociale veiligheid.

 

Samenwerken met ketenpartners

Uw school of een ketenpartner biedt indien nodig extra ondersteuning voor leerlingen met problemen op het gebied van sociale mediagebruik. Denk hierbij aan de jeugdverpleegkundige en de jeugdarts (in Amstelland) en in Amsterdam aan de professionals van de Ouder- en Kindteams. Als er specifieke expertise nodig is, zoals verslavingszorg, kan de school terecht bij Jellinek (Amsterdam) en bij Brijder Jeugd (Amstelland). Het Steunpunt Seksueel Geweld Amsterdam is gericht op specifieke problematiek van seksueel misbruik en kan op allerlei manieren ondersteunen als er sprake is van seksueel misbruik.

 

Aanspreekpunt voor vragen en problemen

Zorg ervoor dat het voor leerlingen en ouders duidelijk is bij wie ze terecht kunnen bij vragen of hulp rondom sociale media. Besteed hier daarom regelmatig aandacht aan in de mentorles en vermeld het duidelijk op de schoolwebsite en het leerlingen- en ouderportaal. Stel iemand binnen uw school aan als aanspreekpunt bij wie leerlingen en ouders terecht kunnen met vragen en hulp rondom sociale mediagebruik.


 

Deskundigheidsbevordering ontwikkelen

In 2021 wordt Digitale Geletterdheid een verplicht onderdeel van het onderwijscurriculum. Vanaf dat moment zijn scholen verplicht om lessen over mediawijsheid te geven.

Daarom is het belangrijk dat ook leraren mediawijs en digitaal vaardiger te worden. Hoe weet je of je mediawijs bent? Kijk op https://www.mediawijsheid.nl/zelfmediawijzerworden/


Bied uw schoolmedewerkers een training aan in het signaleren en bespreekbaar maken van problemen rondom sociale mediagebruik. Denk aan trainingen om (cyber)pesten te herkennen en bespreekbaar te maken en aan trainingen over het hanteren van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hierdoor leren de schoolmedewerkers situaties van online onveiligheid te kennen en te herkennen. Daarnaast weten ze wat hun rol is bij het bespreekbaar maken van situaties van online onveiligheid.

 

Wat voor deskundigheidsbevordering er nodig is, verschilt per school en per situatie. Het belangrijkste is dat u hierover nadenkt en kijkt wat nodig is voor uw docenten. Het doel hiervan is dat docenten proactief kunnen communiceren met leerlingen over mediagebruik. Het mes snijdt aan twee kanten. Docenten leren om in de klas signalen op te vangen. Tegelijk verlagen ze de drempel voor leerlingen om een incident te melden. Voorbeeld: stel dat de mentor een WhatsApp-groep aanmaakt met de klas en daarbij expliciet afspraken maakt. Leerlingen zullen dan eerder geneigd zijn het te melden als andere leerlingen zich niet aan deze afspraken houden.

- Zie tipsheet mediagebruik 13-18 jaar voor professionals

 



Welke programma's?

Bureau Jeugd en Media

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Duur: variabel 

Kosten: op aanvraag 

Thema’s: op maat

 

Bureau Jeugd en Media kan ondersteunen op verschillende aspecten. Bijvoorbeeld:

  • Coaching, intervisie en ondersteuning bij het formuleren en/of implementeren van schoolveiligheidsbeleid, inclusief online incidenten.
  • Analyse huidig beleid met adviesgesprek.
  • Ontwikkeltraject: op weg naar een mediawijze school.
  • Deskundigheidsbevordering (inspiratiesessies, workshop, lezing of studiedag).
  • Coaching en begeleiding.

Qpido

Leerjaar: alle    

Niveau: alle
Duur: variabel

Kosten: gratis

Thema: sexting en grooming

 

Qpido heeft een stappenplan dat gebruikt kan worden als leidraad bij sexting of grooming.

 

Workshop sociale media en internet op school

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Duur: variabel

Kosten: op aanvraag 

Thema’s: op maat

 

Dit is een workshop van theatergroep De Nieuwe Lichting (DNL) en Bureau Jeugd en Media voor docenten(team) over hoe om te gaan met sociale media & internet op school en in de klas. Deze workshop wordt op maat gemaakt. Onderwerpen die aan bod komen zijn: media-multitasken, grensoverschrijdend gedrag, problematisch gamen of social media-gebruik, kansen en mogelijkheden voor leerlingen en docenten om sociale media en internet op een goede manier in te zetten.

 

Docententraining Like Us All

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Duur: 4-6 uur 

Kosten: op aanvraag 

Thema’s: op maat

 

Welke rol spelen docenten in het creëren van een veilig leef- en leerklimaat op school? Hoe corrigeer je ongewenst gedrag van leerlingen? Vanuit verschillende invalshoeken wordt het pestthema onder de loep genomen en aan de hand van herkenbare situaties uitgespeeld met acteurs. Docenten oefenen gesprekken met de klas, gesprekken met individuele leerlingen en gesprekken met ouders. Theatergroep Playback organiseert deze docententraining. 

Docententraining over gamen

Leerjaar: alle

Niveau: alle

Duur: op aanvraag 

Kosten: op aanvraag 

Thema’s: informatie over games en gamen, signaleren van overmatig gamen

 

In deze training gaan docenten in op het fenomeen gamen. Gamen is inmiddels niet meer weg te denken uit de leefwereld van jongeren. Een preventiewerker van Brijder Jeugd of de Jellinek stapt met docenten in deze leefwereld tijdens een online of persoonlijke training. De thema’s die aan bod komen zijn: informatie over games en gamen, signaleren van overmatig gamen en motiverende gespreksvoering. GGD Amsterdam werkt nauw samen werkt met deze instellingen. Neem daarom contact op met uw adviseur Gezondheid en Leefstijl voor de contactgegevens van de juiste persoon binnen de organisatie.

E learning Gamen en Sociale Media

Leerjaar: alle
Niveau: alle
Duur: variabel
Kosten: 10 euro
Thema’s: gamen en sociale media

Het doel van deze e-learning van het Trimbos instituut is om professionals te leren problematisch gamegedrag en sociale mediagebruik te signaleren en bespreekbaar te maken. Er wordt daarnaast aandacht besteed aan gezond gebruik van games en sociale media en wat deze zo aantrekkelijk maken voor jongeren.De e-learning bestaat uit 5 verhaallijnen. De duur van het doorlopen van een verhaallijn varieert van 15 tot 40 minuten. Na afloop van de cursus ontvangt u een certificaat (pdf).