Scholen hebben de taak om problemen op het gebied van relaties en seksualiteit te signaleren. Dat is niet altijd makkelijk. Vaak zijn problemen niet zichtbaar, denk aan online seksueel getint gedrag zoals sexting, grooming en cyberseks.

 

Wat kan de school doen?

Vroegsignaleren

Uw school kunt problemen op dit gebied in een vroeg stadium detecteren door jaarlijks de seksuele gezondheid van leerlingen in kaart te brengen. Dat kan met de vragenlijst van Jij en je gezondheid van de Jeugdgezondheidszorg die leerlingen in klas 2 en klas 4 invullen. Deze vragenlijst bevat ook vragen over seksualiteit, veilige seks en vrijwillige seks. In het schoolprofiel worden de groepsresultaten van de vragenlijst gerapporteerd.

Aandacht besteden aan seksualiteit in het zorgprotocol

Geef het thema ‘relaties en seksualiteit’ een duidelijke plek in het zorgprotocol van uw school met aandacht voor problemen en vragen op het gebied van dit thema. Bij problemen kunt u hierbij denken aan: ongeplande zwangerschap, soa, seksueel misbruik, loverboys, vrouwenhandel, grensoverschrijding, seksuele problemen, ruilseks, sexting, problemen seksuele oriëntatie, homonegatief gedrag, uithuwelijking/eer gerelateerd geweld.

 

In een zorgprotocol moet behalve aandacht voor problemen ook aandacht zijn voor de meldcode. Een goede meldcode en zorgprotocol zorgen samen voor een goede zorgstructuur voor dit thema. Het is aan te bevelen beide in afstemming met de ouder- en kind adviseur, de jeugdverpleegkundige en de jeugdarts op te stellen.

 

In de Meldcode Huiselijk geweld en Kindermishandeling legt u de stappen vast die uw school onderneemt bij gevallen van seksueel geweld en seksueel misbruik. Wanneer u vermoedt dat een leerling slachtoffer is van een loverboy, kunt u advies vragen of een melding doen bij CoMensha. Bij Stichting School en Veiligheid vindt u meer informatie over omgaan met incidenten rondom (seksueel) grensoverschrijdend gedrag, onder andere over communicatie met ouders. Wilt u tijdens een incident advies, dan kunt u contact opnemen hun helpdesk.

           

Sexting, shamesexting en sextortion

Sexting is het online uitwisselen van sexy beeldmateriaal. Dit is onderdeel van gezond seksueel gedrag. Jongeren vinden het leuk en spannend om deze beelden te maken en/of te bekijken. Het komt maar weinig voor dat beelden zonder toestemming worden gedeeld met anderen, namelijk bij 2% van de meisjes en 1% van de jongens die aan sexting doen. We spreken dan van ‘shamesexting’ (pesten met seksueel getinte beelden) of ‘sextortion’ (chantage met seksueel getinte beelden). Het komt maar weinig voor, maar de gevolgen voor een slachtoffer kunnen heel groot zijn. Zorg er dus voor dat u voorbereid bent op dergelijke incidenten. Gebruik hiervoor het stappenplan sexting of kijk op de informatiepagina van Stichting School en Veiligheid.

 

Ketenpartners

Om problemen goed aan te kunnen pakken is het belangrijk nauw samen te werken met ketenpartners die, naast of samen met de school, extra ondersteuning kunnen bieden voor leerlingen met problemen rondom relaties en seksualiteit. Denk hierbij aan ongewenste zwangerschap, soa, ongewenste seksuele relaties, vraagstukken rondom seksuele oriëntatie en gender en homonegatief gedrag. Stel bij voorkeur een sociale kaart met hulpverlenende instanties rondom de school op in afstemming met de ouder- en kind adviseur, de jeugdverpleegkundige en de jeugdarts.

Meldcode en zorgprotocol
Voor een goed functioneren van de meldcode en het zorgprotocol is het belangrijk dat alle schoolmedewerkers bekend zijn met dit protocol. Het moet voor de leerlingen en hun ouders duidelijk zijn bij wie ze terecht kunnen met vragen, problemen of hulp op dit gebied. In het protocol staan de afspraken beschreven over wie welke rol heeft in het beantwoorden van vragen en het signaleren van problemen, wie welke rol heeft in de beoordeling van de (vermoedens van) problemen en wanneer welke hulp op en rond school geboden wordt.

 

Ondersteuning voor leerlingen

Het is belangrijk dat het voor leerlingen en hun directe omgeving duidelijk is bij wie ze terecht kunnen bij vragen of hulp rondom relaties en seksualiteit. Dit kan bijvoorbeeld de zorgcoördinator, de vertrouwenspersoon of de mentor zijn. Besteed hier tijdens het mentoruur regelmatig aandacht aan en vermeld het in de schoolgids. Voor informatievragen worden leerlingen doorverwezen naar de website van Sense.

 

Deskundigheidsbevordering

Bied uw schoolmedewerkers een training aan in het signaleren en bespreekbaar maken van problemen rondom relaties en seksualiteit. Adequaat reageren op seksuele grensoverschrijding, maar ook op gezond seksueel gedrag, is van belang. Schoolmedewerkers kunnen bij Qpido een training volgen over ‘Het Vlaggensysteem’. In deze training leren medewerkers hoe ze seksueel gezond en grensoverschrijdend gedrag kunnen onderscheiden en hoe ze daarop kunnen reageren.

Welke programma's?

Het Vlaggensysteem

Leerjaar: alle      

Niveau: alle

Duur: 4 uur

Kosten: €664 voor gehele training 

Thema’s: seksueel gezond gedrag en seksueel grensoverschrijdend gedrag

In de training Vlaggensysteem leren schoolmedewerkers onderscheid te maken tussen seksueel gezond en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hoe bepaal je of gedrag grensoverschrijdend of zorgwekkend is, hoe reageer je daarop en wanneer schakel je anderen in? De training bevat criteria voor seksueel gezond en seksueel grensoverschrijdend gedrag. De training wordt uitgevoerd door gecertificeerde trainers van Qpido.