Het is bekend dat leerlingen gezondere keuzes maken als een school van de gezonde keuze de makkelijkste keuze maakt. Omgevingsfactoren beïnvloeden bewust en onbewust het maken van gezonde keuzes. Creëer dus een schoolomgeving waarin een gezond eetpatroon wordt gestimuleerd!

Wat kan uw school doen?

De Gezonde Schookantine

Om een gezonde omgeving voor uw leerlingen te creëren is de eerste stap dat uw schoolkantine voldoet aan de Richtlijnen Gezondere Kantines van het Voedingscentrum. Hiervoor volgt u de onderstaande stappen.

1) Check de kantine 

Breng met de Kantinescan in kaart of de schoolkantine voldoet aan de Richtlijnen Gezondere Kantines. De scan kan online worden ingevuld en geeft direct inzicht in hoeverre de kantine al gezond is. Uw schoolkantine scoort een voldoende bij minimaal niveau zilver.

2) Kies een gezond aanbod 

De Kantinescan levert adviezen op maat. Zo wordt duidelijk wat er verbeterd kan worden aan het kantineassortiment.

3) Kies voor een gezonde uitstraling

Zorg voor een gezonde uitstraling in de kantine en in de automaten. Plaats gezonde producten bijvoorbeeld op een opvallende plek. Hierdoor maken leerlingen eerder een gezonde keuze, zonder dat hun keuzevrijheid wordt beperkt. Dit wordt ook wel nudging genoemd. Nudging kunt u ook gebruiken bij portiegrootte, reclame en aanbiedingen om leerlingen onbewust een gezonde keuze te laten maken.

  

4) Stel beleid op 

Stel beleid op waarin wordt vastgelegd wat uw school doet in het kader van de gezonde schoolkantine. Zo weten leerlingen, ouders en docenten wat uw school doet aan voeding. Het Voedingscentrum heeft een voorbeeldbeleid opgesteld dat de school als basis kan gebruiken.

 

5) Vraag een Schoolkantine Schaal aan

Als de kantine aan de richtlijnen voldoet, kunt u een zilveren, gouden of ideale Schoolkantine Schaal behalen. Zilveren en gouden kantines geven gezondere producten een hoofdrol, zonder ongezonde keuzes helemaal te verbannen. In een ideale kantine zijn alleen producten uit de Schijf van Vijf te krijgen. Als je niveau zilver of goud hebt behaald in de Kantinescan, kun je de Schoolkantine Schaal aanvragen. De schaal is één jaar geldig.

 
Let op! Het succes van een gezonde schoolkantine staat of valt met draagvlak. Door goede samenwerking en communicatie binnen de school en met de cateraar zorgt u ervoor dat de gezonde schoolkantine een succes wordt. Stel een werkgroep samen en zorg voor een duidelijke rolverdeling. Betrek ook leerlingen bij het realiseren van een gezonde kantine.

Watertappunt

Naast een gezonde schoolkantine kunt u een gezonde omgeving creëren door een hygiënisch en vrij toegankelijk watertappunt te plaatsen. Zo stimuleert u dat uw leerlingen en medewerkers water drinken. Plaats het watertappunt op een strategische plaats, bijvoorbeeld in het zicht van de kantinebeheerder of vlakbij de ingang bij de conciërge. Het mag een gewone kraan zijn, maar deze moet wel buiten de toiletruimte zijn geplaatst. Hierbij kan ook worden gedacht aan een waterkoeler die aangesloten is op de waterleiding. Belangrijk hierbij is dat uw school regels maakt en toezicht houdt op het watertappunt.

 

Automaten

Ook is het belangrijk om in uw school geen fris- en snackautomaten te plaatsen, of ze zo in te richten dat ze voldoen aan de Richtlijnen Gezondere Kantines. Uitgangspunt hierbij is dat de gezonde keuze het meest in het oog springt en de ongezonde keuze meer uit het zicht geplaatst wordt. U kunt met de Kantinescan in beeld brengen of uw automaten aan deze richtlijnen voldoen.

 

Handhaven

Wanneer uw school een goed omschreven voedingsbeleid heeft met daarin duidelijke schoolregels, is het belangrijk dat uw leerlingen worden gestimuleerd om deze regels na te leven. Het moet dan eerst duidelijk zijn wie de regels controleert en welke sancties er gelden bij overtreding van de regels. Schoolmedewerkers zien er op toe dat leerlingen tijdens pauzes en tussenuren gezond eten en drinken. En uw school ziet er op toe dat leerlingen gezond eten en drinken mee naar school nemen. Meer informatie over het stellen van regels is te vinden onder de pijler ‘beleid’.

 

Practice what you preach

Niet alleen leerlingen maar ook schoolmedewerkers moeten zich aan de schoolregels houden en zo het goede voorbeeld geven. Hiermee laat u als school zien wat de norm is en stimuleert u uw leerlingen om zich gezond te gedragen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gezond lunchen en gezond vergaderen. En natuurlijk het zelf naleven van de scholregels over bijvoorbeeld energiedrank.

 

Belangrijke rol van de ouders

Ook speelt de thuissituatie bij het thema voeding een belangrijke rol. Met de jaren krijgen jongeren meer verantwoordelijkheden en maken ze vaker hun eigen voedingskeuzes. Daarom is het belangrijk dat ouders hen verantwoordelijkheidsgevoel bijbrengen, bijvoorbeeld voor de keuze van tussendoortjes. Daarnaast hebben ouders een belangrijke voorbeeldfunctie. Jongeren zullen eerder gezond eten, als de ouders dat ook doen. En hoe vaker jongeren samen met hun ouders eten, hoe gezonder hun eetgedrag is. Daarnaast doen ouders meestal de boodschappen en hebben daarmee veel invloed op het voedselaanbod in het gezin.

Ouders voorlichten

De GGD raadt aan om ouders jaarlijks informatie aan te bieden over hoe zij gezond voedingsgedrag van hun kinderen kunnen bevorderen. Uw school kunt bijvoorbeeld een voorlichtingsbijeenkomst organiseren voor ouders over gezonde leefstijl van jongeren en voeding. Wat is gezond? Welke invloed heeft de ouder? Wat kan de ouder concreet doen om gezond voedingsgedrag van de jongere te stimuleren? Richt de voorlichting bij voorkeur op ouders van onderbouwleerlingen. Deze informatie kan ook gegeven worden via een ouderbrief. Het Voedingscentrum heeft daarnaast een folder opgesteld met adviezen voor ouders van kinderen van 13-18 jaar.

 

Welke programma's?

De Gezonde Schoolkantine 

Niveau: alle

Duur: doorlopend, gemiddelde tijdsinvestering is 4 uur per maand

Kosten: gratis ondersteuning vanuit het Voedingscentrum, mogelijk kosten voor het realiseren van een watertappunt

Thema’s: gezond voedingsaanbod

 

De Gezonde Schoolkantine is een initiatief van het Voedingscentrum. Het doel is om leerlingen gezonder te laten eten en meer water te laten drinken. Uw school kan een scan uitvoeren op het kantineassortiment en ontvangt praktische informatie om de kantine en automaten gezonder te maken en het gezonde aanbod aantrekkelijk uit te stallen. Hierbij is het van belang dat uw school de Gezonde Schoolkantine in het beleid opneemt. Als uw school aan de Richtlijnen Gezondere Kantines voldoet, kan er een zilveren, gouden of ideale Kantine Schaal behaald worden.